دیداری "مه‌سعوود محه‌ممه‌د" به‌ڕێوه‌ چوو

Masoud Mohammad Twelfth Anniversary At Soran University

رۆژی شه‌ممه‌ رێكه‌وتی١٠-٥-٢٠١٤، له‌ ژێر درووشمی (شه‌قاندنی گۆمی هزر له‌ پێناو ئاسۆیه‌كی روونتر) به‌ سه‌رپه‌رشتی به‌شی كوردی فاكه‌ڵتی ئادابی زانكۆی سۆران، یه‌كه‌مین دیداری بیرمه‌ندی كورد(مه‌سعوود محه‌ممه‌د)، ده‌ستی به‌ كاره‌كانی كرد و دوای دوو رۆژ كاری به‌رده‌وام كۆتایی به‌ كاره‌كانی هێنا.

 له‌ سه‌ره‌تای رێوره‌سمی كردنه‌وه‌ی دیداره‌كه‌دا "د. سیروان زه‌ند" به‌خێرهاتنی ئاماده‌بووانی كرد. پاشان "د. قه‌یس كاكل" راگری فاكه‌ڵتی ئاداب وتارێكی پێشكه‌ش كرد و خۆشحالێ‌ خۆی ده‌ربڕی به‌وه‌ی كه‌ فاكه‌ڵتی ئاداب ده‌ستی داوه‌ته‌ وه‌ها كارێك و یادی گه‌وره‌ نووسه‌رێكی وه‌ك مه‌سعوود محه‌ممه‌د ده‌كاته‌وه‌.

دواتر وتاری سه‌رۆكی زانكۆی سۆران له‌ لایه‌ن "د. یادگار ڕه‌سوڵ"یاریده‌ده‌ری سه‌رۆكی زانكۆوه‌ خوێندرایه‌وه‌. د. یادگار له‌ به‌شێك له‌ وته‌كه‌یاندا گوتی:" بیرمه‌ند و نووسه‌ری كورد "مه‌سعوود محه‌ممه‌د" مرۆڤێكی حه‌قپه‌رست، مرۆڤدۆستی كوردستانپه‌روه‌ر، له‌ هه‌ر یه‌ك له‌بواره‌كانی (فیكر، مێژوو، زمان، ئه‌ده‌ب، جڤاتناسیی)ـدا به‌ زمانه‌كانی كوردی و عه‌ره‌بی به‌رهه‌می شاكاری هه‌یه‌و گه‌نجینه‌یه‌كی گرانبه‌های بۆ ئێمه‌ له‌دوای خۆ جێهێشتووه‌، كه‌ گه‌له‌كه‌ی شانازی پێوه‌ده‌كات:"

له‌به‌شێكی دیكه‌ی وته‌كانیدا "د. یادگار ڕه‌سوڵ" پاڵپشتی زانكۆی سۆرانی بۆ هه‌ر بیرۆكه‌یه‌كی له‌م شێوه‌یه‌ و كارێكی وه‌ها دووپاتكرده‌وه‌ و رایگه‌یاند :"زانكۆی سۆران به‌خۆشحاڵییه‌وه‌ هاوكاری و پاڵپشتی ته‌واوی هه‌مووكارێكه‌ له‌ پێناو زانست و به‌رزراگرتنی بیرمه‌ندو نووسه‌رانی كورد، كه‌ له‌مێژووی ئێمه‌دا خزمه‌تێكی به‌رچاویان كردووه‌:"

لای خۆشیانه‌وه‌ "هێمن عومه‌ر خۆشناو" سه‌رپه‌رشتیاری دیدار، روونی كرده‌وه‌ كه‌ :"به‌شی كوردیی فاكه‌ڵتیی ئادابی زانكۆی سۆران،دیدارێكی له‌م شێوه‌یه‌ی سازكردووه‌ و ئامانجیش لێی تیشكخستنه‌ سه‌ر ئه‌و هزر و فیكره‌ فراوان و قوڵه‌یه‌، كه‌ نووسه‌ر له‌ به‌رهه‌مه‌كانی خۆیدا به‌رجه‌سته‌ی كردووه‌:"

هێمن عومه‌ر خۆشناو، گووتیشی :"وه‌كو ناوه‌ندێكی ئه‌كادیمیی، پێویسته‌ له‌ سه‌رمان ئه‌و سامانه‌ ڕۆشنبیری و كولتوورییه‌، بخه‌ینه‌ ژێر تیشكی لێكۆڵینه‌وه‌ و له‌ ره‌هه‌نده‌ جیاوازه‌كانی وه‌ك "فیكر، ره‌خنه‌، زمانناسی، مێژوو، سیاسه‌ت"ه‌وه‌ و له‌ چوارچێوه‌ی ڕێساو پێوانه‌كانی زانسته‌ مرۆییه‌كان شرۆڤه‌ی بكه‌ین، تا بتوانین له‌گه‌ڵ واقیعی ئێستای ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی و كولتووری خۆمان بی گونجێنین و بیكه‌ینه‌ به‌شێك له‌ چاره‌سه‌ری زۆرێك له‌و كێشه‌ و باسه‌ كۆمه‌ڵایه‌تی و كولتوورییانه‌ی كه‌ له‌ ناو كۆمه‌ڵگاكه‌ماندا هه‌ن‌:"

هه‌ر له‌م دیداره‌دا كه‌ ماوه‌ی دوو رۆژ به‌رده‌وام بوو، ١١ لێكۆڵینه‌وه‌ له‌ لایه‌ن پسپۆڕان و توێژه‌رانی شاره‌زا له‌ زانكۆكانی به‌غدا و راپه‌ڕین و سه‌لاحه‌ددین و سۆران، پێشكه‌َش كران. ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی كه‌ چه‌ندین كه‌سایه‌تی هاوڕێی ‌"مه‌سعوود محه‌ممه‌د‌" له‌وانه‌: عه‌بدوڵا حه‌سه‌ن زاده‌، كامه‌ران سه‌مه‌د، شێمحه‌مه‌د باڵه‌ك، د. سه‌باح غالب، د. عادا البلداوی، فاروقی مه‌لای گه‌وره‌، به‌شدار بوون و تیشكیان خسته‌سه‌ر چه‌ند لایه‌نێكی ژیانی تایبه‌تی و هزری ناوبراو و یاده‌وه‌ره‌كانیان گێڕانه‌وه‌.

هه‌ر له‌م دیداره‌دا وتاری بنه‌ماڵه‌ی مه‌سعوود محه‌ممه‌د له‌ لایه‌ن "محه‌ممه‌د مه‌سعود محه‌ممه‌د"ه‌وه‌ پێشكه‌ش كرا و خۆشحاڵی و سوپاسی خۆیان بۆ ئه‌نجامدانی ئه‌م دیداره‌، ده‌ربڕی.

له‌ دوایین به‌شی دیداره‌كه‌شدا و دوای دوو رۆژ كاری به‌رده‌وام و پێشكه‌ش كردنی لێكۆڵینه‌وه‌كان "نه‌جله‌ خان"ی هاوسه‌ری "مه‌سعوود محه‌ممه‌د"، له‌ وته‌یه‌كی كورتدا خۆشحاڵی و ده‌ستخۆشی خۆی بۆ زانكۆی سۆران و به‌ڕێوه‌به‌رانی دیداره‌كه‌ ده‌ربڕی و هیوای سه‌ركه‌وتنی بۆ خواستن. دواتریش خه‌ڵاتی رێز لێنان به‌خشرا به‌ لێكۆڵه‌ران و به‌شدارانی دیداره‌كه‌.

شایانی ئاماژه‌یه‌ كه‌ هه‌موو ئاماده‌بووانی ئه‌م دیداره‌، ده‌ستخۆشییان له‌ زانكۆی سۆران كرد بۆ ئه‌م ده‌ستپێشخه‌رییه‌ و به‌ كارێكی دانسفه‌ و نایابیان زانی.

"مه‌سعوود محه‌ممه‌د" له‌ ساڵی ١٩١٦ له‌ كۆیه‌ی باشووری كوردستان چاوی به‌ دونیا هه‌ڵێناوه‌ و ڕۆژی ١ ی نیسانی ساڵی ٢٠٠٢ له‌ شاری هه‌ولێر كۆچی دوایی كرد. ناوبراو له‌دوای خۆی كۆمه‌ڵێك به‌رهه‌می ناوازه‌ی جێ هێشتوون، له‌وانه‌: حاجی قادری كۆیی. وردبوونه‌وه‌ له‌ چه‌ند باسێكی رێزمانی كوردی. چه‌پكێك له‌ گوڵزاری نالی. مرۆڤ و ده‌وروبه‌ر. به‌ره‌و راسته‌شه‌قامی ئاخاوتنی كوردی،چاره‌سه‌ركردنی گیروگرفته‌كانی رێنووس و ئه‌لف و بێی كوردی. گه‌شتی ژیانم. زاراوه‌سازی پێوانه‌. بۆ ئه‌میری حه‌سه‌نپوور له‌هه‌ر كوێیه‌ك بێت. حه‌مه‌ ئاغای گه‌وره‌. ده‌سته‌و دامانی نالی. په‌رۆشه‌كانی ژیان. ژیان و جیهانبینی.

                 

راپۆرت: توانا ته‌ها

وێنه‌: چاوه‌ڕێ‌ چۆمانی